Avrupa Birliği’nin (AB) global rekabetteki pozisyonunu güçlendirmek gayesiyle üzerinde çalıştığı “Made in Europe” stratejisi, Türkiye’nin önünde en büyük ticaret ortağına ait yeni bir belirsizlik alanı yarattı.
Türkiye’nin Avrupa üretim zincirindeki yerini tescillemek ile oyunun dışına itilmek ortasındaki bu ince çizgi, uzmanlara nazaran bir ticaret başlığı olmaktan öte sanayi yapısını, rekabet gücünü ve kalkınma rotasını etkileyecek kritik bir eşiği simgeliyor.
Yerli üretimi teşvik etmeyi hedefleyen sanayi atılımı yarın AB Konseyi’nde görüşülecek. Taslakta eserlerin içeriğinin yüzde 70’e varan oranda “Avrupa malı” olması koşulu öneriliyor. Bu eşik elektrikli araçlardan batarya hücrelerine, yeşil güç teknolojilerinden çelik ve dokumacılığa kadar uzanan geniş bir eser yelpazesinde tedarik zincirini Avrupa coğrafyasına konsolide etmeyi hedefliyor. Türkiye’nin bu tarifin dışında kalması halinde üzere stratejik bölümlerin nasıl etkileneceği, Gümrük Birliği’nin bu süreçte Ankara’ya tüzel ya da siyasi bir müdafaa sağlayıp sağlamayacağı ve Türkiye’nin nasıl bir yol haritası izlemesi gerektiği temel soru başlıkları olarak öne çıkıyor.
‘BEDELİ AĞIR OLUR’
Paris Bosphorus Enstitüsü Başkanı Bahadır Kaleağası, konuyu 21. yüzyılın değişen paradigmaları üzerinden pahalandırıyor. Jeopolitikanın artık yalnızca askeri değil tedarik, teknoloji ve iklim güvenliğini de kapsadığını ve finans, teknoloji ve sosyoloji ögelerinin belirleyici olduğunu belirten Kaleağası, bu türlü bir ortamda AB’nin kısa vadeli muhafazacı siyasetlere yönelmesinin Türkiye’yi çok olumsuz etkileyeceği ikazını yaparak “AB, dünyanın en geniş ticaret muahedeleri ağına sahip güç olmaya devam ederken Türkiye ile Gümrük Birliği ise 90’ların şartlarında yapılmış ve artık çağdışı kalmış bir yapı. Müzakere gücümüzü artırmak için iç ekonomik ve siyasi ıslahatları hızlandırmak zorundayız. Hazırlıksız yakalanmanın bedeli ağır olur. Ekonomiyi sarsabilecek sonuçlar doğar” diyor.
EN ÇOK OTOMOTİV ETKİLENECEK
EDAM Yöneticisi Sinan Ülgen ise Gümrük Birliği’nin siyasi ve tüzel avantaj sağlayacağını düşünüyor ve bu düzenlemenin Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde de ele alınması gerektiğini söylüyor. Aksi durumda ise başta otomotiv olmak üzere demir-çelik, alüminyum, çimento ve yapı gereçleri üzere güç ağır bölümlerde Türkiye’nin önemli bir rekabet dezavantajıyla karşı karşıya kalacağına dikkat çekiyor.
Türkiye AB’nin araç ithalatında ikinci, araç ihracatında üçüncü sırada yer alıyor; otomotivciler tetikte bekliyor. Renault Group Türkiye’nin eski CEO’su Hakan Doğu, toplumsal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “1996’dan bu yana AB otomotiviyle entegre olan bir pazardan bu türlü kovulmak kabul edilecek bir durum değil lakin geri dönüşü olmayan bir yola girildi. Artık Türkiye’nin yeni bir öykü yazması gerekiyor” sözlerini kullandı.
Kaynak: Cumhuriyet
